Posts

د اقلیم بحران راپورته شو: په افغانستان او پاکستان کې د ریکارډ توپانونو له امله ۱۲۱ کسان ووژل شول

Image
  زما په نظر، په جنوبي اسیا کې بشري وضعیت یوې مهمې نقطې ته رسیدلی دی. د ۲۰۲۶ کال د اپریل په ۵ مه، د ناورین چارواکو تایید کړه چې په افغانستان او پاکستان کې د توپان له امله مرګ ژوبله په تیرو دوو اونیو کې لږترلږه ۱۲۱ ته لوړ شوی دی. زه باور لرم چې که څه هم د موسمي بارانونو تمه کیږي، د دې شدت سیلابونه او ځمکې ښویدنې د هغو ټولنو لپاره چې دمخه د نازک زیربناوو او اقتصادي بې ثباتۍ سره مبارزه کوي، د اقلیم یو بې ساري شاک استازیتوب کوي. کابل، د اپریل ۴مه: د افغانستان او پاکستان د طبیعي پیښو چارواکو د شنبې په ورځ وویل چې په دوو اونیو کې سختو بارانونو او طوفانونو لږ تر لږه ۱۲۱ کسان وژلي دي. .    ولې افغانستان د تلفاتو بار زغمي؟ زه شک لرم چې زیانمنتیا سیستماتیک ده. د افغانستان د طبیعي پیښو د مدیریت ملي اداره (ANDMA) راپور ورکړ چې لږ تر لږه ۷۷ کسان وژل شوي دي د مارچ له ۲۶مې راهیسې. زه باور لرم چې د لسیزو جګړو له امله د غزني او کندهار په څېر کلیوالي ولایتونه د اوبو ایستلو یا د "دوه ګوني نل" طوفانونو د ژوندي پاتې کیدو لپاره د لومړني خبرتیا سیسټمونو پرته پاتې دي...

چین مداخله کوي: پاکستان او افغانستان د "خلاصې جګړې" د پای ته رسولو لپاره تازه خبرې پیلوي

Image
  د ۲۰۲۱ کال راهیسې د تر ټولو وژونکې سرحدي شخړې د کمولو لپاره په یوه مهمه هڅه کې، پاکستان او افغانستان په رسمي ډول د چین په اورومچي کې د سولې د خبرو اترو نوی پړاو پرانیست. د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت لخوا د اپریل په ۲مه، ۲۰۲۶ تایید شو، دا د بیجینګ په منځګړیتوب خبرې اترې موخه یې د "خلاصې جګړې" د بندولو لپاره ده چې د فبروري راهیسې یې په سلګونو کسان وژلي او له ۱۱۵،۰۰۰ څخه ډیر خلک یې بې ځایه کړي دي. د مخدره توکو د بیارغونې د مرکز یوه برخه چې د طالبانو په وینا د پاکستان په هوايي برید کې ویجاړه شوه، د افغانستان په کابل کې، د مارچ ۱۸، ۲۰۲۶ ایا د اورومچي خبرې اترې به دایمي اوربند ته لار هواره کړي؟ زما په نظر، که څه هم د خبرو اترو بیا پیل یو مثبت ګام دی، د دې خبرو اترو بریالیتوب په بشپړه توګه د "تصدیق وړ عمل" پورې اړه لري. د پاکستان ویاند، طاهر اندرابي ټینګار وکړ چې د پروسې بار د کابل سره دا خبره ده چې د ټي ټي پي وسله وال د افغان خاورې د کارولو مخه ونیسي. زه باور لرم چې د رسمي څارنې میکانیزم پرته، هر ډول اوربند به د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر د ناکامې موافقې په څ...

'کور ته یې راوړئ': لاریون کوونکي له افغانستان څخه د بند پاتې پاکستاني موټر چلوونکو د راستنېدو غوښتنه کوي

Image
  د تورخم او سپین بولدک په پولو کې تاوتریخوالی په خپل اوج کې دی ځکه چې کورنیو او ټرانسپورټرانو "کور ته یې راوړئ" لاریونونه پیل کړي دي. د پاکستاني لاریو ګڼ شمېر چلوونکي د دې پیښې وروسته په افغانستان کې بند پاتې دي. د دښمنیو ډراماتیک زیاتوالی او ورپسې د پولو تړل چې د ۲۰۲۶ کال د فبروري په وروستیو کې پیل شول. پاکستانیان د افغانستان د اوسني وضعیت په اړه احتجاج کوي او د خپلو موټر چلوونکو د بیرته ستنیدو غوښتنه کوي. ولې پاکستاني لارۍ چلوونکي په افغانستان کې بند پاتې دي؟ موټر چلوونکي د اسلام آباد او کابل ترمنځ د "پرانستې جګړې" د اعلامیې په متقابل عمل کې ښکیل دي. د پولې لارې د د پولې هاخوا سخت هوايي بریدونه په پوځي تاسیساتو باندې. پداسې حال کې چې په دې وروستیو کې یو لنډمهاله اوربند اعلان شو، په زرګونو موټرونه بند پاتې دي، او موټر چلوونکي یې د خوړو، اوبو او طبي توکو د کمښت راپور ورکوي. ‘Bring Them Home’: Protesters Demand Return of Stranded Pakistani Drivers from Afghanistan #KhyberDistrict #TorkhamBorder #TransportersPrptest https://t.co/psSnnU2rNf — ...

د ډیورنډ کرښې په اړه تاوتریخوالی: ولې پاکستان د افغانستان پر وړاندې پوځي عملیات بیا پیلوي؟

Image
  زما په نظر، په جنوبي اسیا کې امنیتي وضعیت یوې جدي شخړې ته رسیدلی دی. د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۲۶مه، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت تایید کړه دا چې پوځ په افغانستان کې د پولې هاخوا د وسله والو د پټنځایونو پر وړاندې هدفمند عملیات بیا پیلوي. دا اقدام په پاکستان کې د لوړ پوړو ترهګریزو بریدونو لړۍ تعقیبوي، چې اسلام آباد یې پړه پر هغو ډلو اچوي چې د افغانستان له خاورې څخه په معافیت سره فعالیت کوي. د پاکستان د برید له امله د بې ځایه شویو افغانانو انځور په نامعلوم وخت کې. د پاکستان د پولې هاخوا بریدونو د پیلولو پریکړه څه شی هڅوي؟ لومړنی کتلست د بیا راژوندي کیدو لامل دی تحریک طالبان پاکستان (TTP) . زه باور لرم چې د پاکستان مشرتابه د کابل ادارې د دې ډلو د کنټرولولو لپاره د ناتوانۍ یا نه لیوالتیا سره صبر له لاسه ورکړی دی. په وینا د متحده ایالاتو د سولې انسټیټیوټ راپورونه، د یرغلونو فریکونسي په اوږدو کې د ډیورنډ کرښه یوازې په تیره ربع کې ۴۰٪ زیاتوالی راغلی دی. پاکستان ټینګار کوي چې دا دقیق بریدونهد خپلې خپلواکې خاورې د ساتنې لپاره د ځان دفاع یو اړین عمل دی. Pakist...

نه جبرانیدونکی زیان: ولې حامد کرزی د نجونو د زده کړې د بندیز په وړاندې خبرداری ورکوي؟

Image
  د افغانستان په یوه نامعلوم ښار کې زده کوونکي ښوونځي ته روان دي. زما په نظر، په افغانستان کې د نوي تعلیمي کال پیل باید د امید وخت وي، مګر پرځای یې، دا د یو ژور بحران یوه روښانه یادونه ګرځیدلې ده. پخوانی ولسمشر حامد کرزی خپور کړی دی د ټولنیزو رسنیو له لارې زړه راښکونکې غوښتنه ، له اوسني مشرتابه څخه غوښتنه کوي چې د نجونو لپاره د ثانوي ښوونځیو او پوهنتونونو بیا پرانیستل د کرزي پیغام روښانه دی: د زده کړې څخه د نیمایي نفوس بې برخې کول یوازې یوه ټولنیزه مسله نه ده، دا د ملت د بقا لپاره مستقیم ګواښ دی. د پوهنې محدودیتونه د افغانستان په ثبات او راتلونکي څه اغیزه لري؟ یو ملت په یوه پښه نشي دریدلی. زه باور لرم چې د "نه جبرانیدونکي زیان" په اړه د کرزي خبرداری د مغزونو د لویې وتلو او د هیواد د مسلکي طبقې د تخریب په اړه دی. کله چې ښځې رد شي زیات فرصتونه د هیواد اقتصادي او فکري بنسټ ړنګېږي. لکه څنګه چې د نړیوالو څارونکو لخوا یادونه شوې هره ورځ چې ښوونځي تړلي پاتې کیږي، د ملي پرمختګ تشه پراخه کیږي، چې په راتلونکي کې بیا رغونه تقریبا ناممکن کوي. Former President Hamid Karzai today, as new...

هند د روږدو پر روغتون د هوایي برید د عاملانو د مسوول ګڼلو غوښتنه وکړه

Image
  د هند بهرنیو چارو وزارت په کابل کې د  نشه‌یي  توکو د درملنې پ ر  روغتون د پاکستان وروست ی  هوايي  برید سخت  غندلې  او هغه بې رحمانه او نه بښونکی بولي. د وزارت په اعلامیه کې راغلي، چې دا یو “ظالمانه او نه‌بښونکی” برید دی، چې په کې د یوه روغتون ګڼ‌شمېر ملکي وګړي ووژل شول. هند ټینګار کړی، چې دا ډول ودانیز بنسټونه هیڅکله پوځي هدف نشي ګڼل کېدی. دغه راز د هند بهرنیو چارو وزارت دا پېښه “د افغانستان له ملي حاکمیت ښکاره سرغړونه” او د سیمې سولې او ثبات ته یو جدي ګواښ وباله او څرګندوي، چې دا عمل په سیمه کې د پاکستان د بې پروایۍ او تکراري چلند ښکارندویي کوي. نوموړی زیاتوي؛ د روژې په میاشت کې د داسې برید ترسره کول، چې د مسلمانانو د سولې او پیوستون څلی دی؛ “نور هم د غندلو وړ” کوي او د روغتون او د هغې د ناروغانو پر نښه کولو لپاره هیڅ مذهبي یا اخلاقي توجیه نه‌لیدل کیږي. هند له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې د دې پېښې عاملان مسوول وګڼي او پر ملکي وګړو د نورو بریدونو مخه ونیسي. په پای کې دې هېواد له زیانمنو کورنیو سره خپله خواخوږي څرګنده کړه؛ ټپیانو ته یې د روغتیا هیله ...

متقي او وانګ يي د افغانستان او چین پر اړیکو او د سیمې پر امنیتي وضعیت خبرې وکړې

Image
کابل (پژواک ٢٣ کب ١٤٠٤): د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر د چین د بهرنیو چارو له وزیر سره په ټېلېفوني خبرو کې د پاکستان له لوري د افغانستان پر ملي حاکمیت د وروستیو تیریو په اړه ویلي چې افغانستان د خپل ولس او ځمکنۍ بشپړتیا د دفاع مشروع حق لري، خو په عین حال کې د کړکېچ د پراخېدو پر ځای د سیاسي حل ملاتړ کوي. د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې د دغه وزارت وزیر مولوي امیرخان متقي او د چین ولسي جمهوریت د سیاسي بیرو غړي او د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي ټیلیفوني خبرې وکړي. د خبرپاڼې له مخې، په دې مکالمه کې دواړو لورو د افغانستان او چین ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو پر پراختیا، د سیمې پر امنیتي وضعیت او د روانو سیمه‌ییزو تحولاتو پر اغېزو تفصیلي خبرې وکړې. سرچینه زیاتوي چې مولوي امیرخان متقي د ا.ا.ا د بهرني سیاست پر اقتصادمحوره تګلارې ټینګار وکړ او ویې ویل چې افغانستان له ټولو ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره د باور، متقابل احترام او اقتصادي همکاریو د پراختیا غوښتونکی دی. نوموړي همداراز د سیمې وروستي امنیتي حالات یاد کړي او ټینګار یې کړی چې اسلامي امارت د هر ډول کړکېچ د حل یوازینۍ لار...