Muhammad Bilal Blog

  د یوه افغان په توګه چې د نړیوال ملاتړ او پیوستون د اغیزو شاهد یم، زه له سوډان سره د متحده عربي اماراتو د پام وړ خوراکي مرستو له امله مننه کوم. د ٤٢٨ ټنه خوراکي مرستو رسیدنه نه یوازې دا چې ګیډې ډکوي بلکې زموږ زړونه هم ګرموي، موږ ته د بیړنیو اړتیاوو د حل کولو او د ټولو لپاره د روښانه راتلونکي په جوړولو کې د نړیوالې همکارۍ ځواک یادونه کوي. د دې مقالې موخه دا ده چې د دې نه منلو وړ سخاوت د عمل اهمیت د یو افغان له نظره روښانه کړي په عمل کې بشري پیوستون سوډان ته د متحده عربي اماراتو لخوا د ٤٢٨ ټنه خوراکي توکو مرسته د بشري پیوستون یوه د پام وړ بیلګه ده. په داسې نړۍ کې چې ډیری وختونه د شخړو او ویشونو سره مخ کیږي، دا عمل د هغو هیوادونو ځواک څرګندوي چې د اړتیا وړ خلکو سره د مرستې لپاره سره یوځای کیږي. زه د یو افغان تبعه په توګه د نړیوالو مرستو په اهمیت پوهیږم. افغانستان هم د خپلو ننګونو عادلانه برخه تجربه کړې، او موږ په ژوره توګه د دې ډول سخاوتمندانه عملونو مثبت اغیزه د یو هیواد په انعطاف او بیا رغونه کې درلودلی شي عاجلو اړتیاوو ته رسیدګي سوډان ته د خوراکي توکو مرستې یوه بیړنۍ او ...

  پیژندنه د افغانستان د کلتوري منظرو په متنوع انځورونو کې، هزاره ټولنه د یو ځلانده جواهر په توګه راڅرګندیږي، چې د خپل بې ساري روح، بډایه میراث، او په ټولنه کې د پام وړ ونډې لپاره پیژندل کیږي. لکه څنګه چې موږ د 2023 د هزاره کلتوري ورځې لمانځلو لپاره راټول شوي یو، دا یوه مناسبه شیبه ده چې د دې مقاومت لرونکې توکمیزې ډلې پیژنو او درناوی وکړو، چې د دوی د سخت کار، پرمختګ، او تعلیم ته ژمنتیا لپاره پیژندل کیږي. د هزاره خلکو په خوځنده دودونو، ارزښتونو او لاسته راوړنو کې له موږ سره یوځای شئ وياړلي ميراث هزاره ټولنه د منځنۍ اسیا په کلتوري او تاریخي لارو کې د پیړیو په اوږدو کې یو میراث لري. د منګولیانو امپراتورۍ ته د بیرته راګرځیدو سره، د دوی ځانګړی کلتوري هویت د فارسي، ترکي او منځنۍ آسیا دودونو په ګډون د تاثیراتو د ترکیب له امله رامینځته شوی. د دوی ژبه، هزاره ګي، د کلتوري تار په توګه کار کوي چې د دوی ژوندی تاریخ سره یوځای کوي د ننګونو په وړاندې مقاومت د تاریخ په اوږدو کې د ډیرو سختیو او شاته تګ سره سره، هزاره خلکو د پام وړ انعطاف ښودلی دی. د دوی بې ثباته روحیه او هوډ دوی ته دا توان ورکړی چې پ...

  په یوه تاریخي اقدام کې، په متحده اماراتو کې میشته گاک هولډینګ د طالبانو له ادارې سره دریم او وروستی تړون لاسلیک کړ، چې د افغانستان د لویو هوایي ډګرونو د فعالولو او لوړولو لپاره یې خپله ژمنه ټینګه کړه. دا د پام وړ ملګرتیا د هیواد د هوايي چلند سکتور د بیا ژوندي کولو په لور یو مهم ګام په ګوته کوي، کوم چې په وروستیو کلونو کې له ډیرو ننګونو سره مخ دي. په زیربناوو او عصري ټیکنالوژیو کې د پام وړ پانګونې سره، گاک  هولډینګ  موخه دا ده چې د افغانستان هوایي ډګرونه عصري کړي او په نړیواله کچه خپل شهرت بیرته راولي. 🤝💼 د 2020 په نومبر کې افغانستان ته د ننوتلو راهیسې، گاک هولډینګ د هیواد د هوایی ډګرونو د فعالیت او خوندیتوب بیا رغولو په ماموریت بوخت دی. د ویجاړ شوي زیربنا او د نړیوالو الوتنو د ځنډولو په ځواب کې، شرکت په سمدستي توګه د تجهیزاتو، تاسیساتو مدیریت، او د ځمکني ملاتړ ټیکنالوژۍ کې 641,000 USD پانګونه وکړه. په دې هراړخیزه پانګونه کې د ځغاستې د څراغونو ترمیم، د جنراتورونو نصبول، د اړتیا وړ امنیتي تجهیزاتو چمتو کول لکه د ایکس رې ماشینونه او فلزي کشف کونکي، او حتی د لنډمهاله...

 افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته ستانه شول  د افغانستان وضعیت له څو کلونو راهیسې کړکېچن او ناڅرګند دی، چې ډېری افغانان د ګڼو ستونزو له امله له خپل هېواده کډه کولو ته اړ شوي دي. په دې وروستیو کې له ګاونډیو هیوادونو لکه پاکستان او ایران څخه په کوربه هیوادونو کې د ژوند د لوړ لګښت او د کار د فرصتونو د نشتوالي له امله د افغان مهاجرینو راتګ ډیر شوی دی د افغانستان د کډوالو او راستنیدونکو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د سه شنبې په ورځ د کندهار ولایت د سپین بولدک له لارې ۳۴۳ افغان کډوال له پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شول. دوی د مهاجرت نړیوال سازمان ته راجع شوي، کوم چې په نه ستړي کیدونکي توګه کار کوي ترڅو بیرته راستانه شوي افغان کډوالو سره مرسته وکړي د مهاجرت نړیوال سازمان له افغان حکومت او د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ سره په ګډه کار کوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې راستنیدونکو کډوالو ته لازمې مرستې او ملاتړ ورکول کیږي ترڅو هغوی په افغاني ټولنه کې د بیا یوځای کیدو په برخه کې مرسته وکړي. پدې کې دوی ته د سرپناه، خواړه، اوبه او نور اړین خدمات چمتو کول شامل دي ترڅو...

 په افغانستان کې د ریښتر په کچه ۵.۱ درجې زلزله وشوه د سه شنبې په ورځ، د ۲۰۲۳ کال د می په دویمه نېټه، د ریښتر په کچه د ۵.۱ درجې یوې زلزلې د افغانستان د بدخشان ولایت مرکز فیض آباد ولړزاوه. د زلزلې مرکز له فیض آباد څخه ۹۶ کیلومتره سویل ختیځ کې و، چې د ریښتر په کچه ۳۶.۸۶ او عرض البلد -۷۱.۵۹ درجې و. د هند د زلزله پېژندنې ملي مرکز ویلي، زلزله پر ځايي وخت د ماسپښین په ۳:۰۱:۵۶ رامنځته شوې او ژوروالی یې ۷۲ کیلومتره و په داسې حال کې چې تر اوسه د مرګ ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی، خو په افغانستان کې د زلزلې په ګډون د طبیعي پېښو وروستي تعدد د ځايي خلکو په ځانګړې توګه د ناورین ځپلو سیمو کې د اندېښنې لامل شوی دی. افغانستان په نړۍ کې یو له هغو هیوادونو څخه دی چې د طبیعي پیښو له امله ډیر زیانمن شوي دي. د پایلې په توګه، دا اړتیا لري چې په هیواد کې د ناورینونو شدت کمولو لپاره نور احتیاطي تدابیر او اقدامات وکړي د رسمي راپورونو له مخې، د اپریل میاشتې راهیسې په ټول هیواد کې د طبیعي پیښو لکه زلزلې او سیلابونو له امله 29 تنه مړه شوي او تر  ۱۰ ۵  ډیر ټپیان شوي دي. وروستیو پېښو د پام وړ مالي زیانون...

 په کندهار کې د زده کړو ځنډول: د افغانستان د راتلونکي لپاره څه معنی لري په تازه خبر کې راغلي چې د افغانستان د پوهنې وزارت په کندهار او هلمند ولایتونو کې ټولو خصوصي تعلیمي موسسو ته امر کړی چې تر بل خبرتیا پورې خپل درسونه ودروي. دا اقدام په داسې حال کې کېږي چې د دغو بنسټونو د "پروژو او فعالیتونو" د کتنې لپاره یو پلاوی ټاکل شوی دی. په تعلیق کې د خصوصي درجې ښوونځي، شخصي عالي ښوونځي، او د ثانوي وروسته خصوصي تعلیم مرکزونه شامل دي د کندهار د پوهنې ریاست ویاند وکیل احمد متوکل بیا خلکو ته ډاډ ورکړ، چې د ستونزې د هواري لپاره خبرې روانې دي. هغه ټینګار وکړ چې د تعلیق له امله د اغیزمنو ټولګیو شمیر د پام وړ نه دی، یوازې د 450 څخه تر 500 پورې. خو د تعلیمي فعالیتونو دا ځنډ د ډیری زده کونکو، والدینو او ښوونکو لپاره اندیښمن کړي دي په کندهار کې د یوه ښوونیز مرکز مشر فضل صابري د ځنډېدو په اړه اندېښنه څرګنده کړه. هغه وويل: "د ماشومانو لپاره په تعليمي برخه کې زموږ فعاليتونه درول شوي دي." د هیواد په لرو پرتو سیمو کې د زده کونکو په اړه د دې تعلیق اغیز هم ناڅرګند دی. سرچينې څرګنده کړې، چې ي...

 څنګه هنر په افغانستان کې له افغان ښځو مرسته کوي د ناڅرګندتیا او ستونزو په مینځ کې ، دا تل د انعطاف او خلاقیت کیسې اوریدل الهام بخښونکي دي. دا حقیقت چې د نجونو لپاره د پوهنتونونو د تړلو او تر شپږم ټولګي پورې د ښوونځیو د بندیدو له امله رامینځته شوي فشار سره د مقابلې لپاره ډیری ښځینه زده کونکو د نقاشۍ ټولګي پیل کړي د دوی د هوډ او ځواکمنتیا څرګندونه کوي دا د خوښۍ وړ ده چې وګورئ دې ځوانو میرمنو یوه لاره موندلې چې خپله انرژي مثبت او ګټور ته واړوي. نقاشي نه یوازې د ځان څرګندولو لاره ده بلکې د فشار او اضطراب کمولو لپاره یوه پیاوړې وسیله هم ده. د دې هنر فارم په اخیستلو سره، دا زده کونکي نه یوازې خپل هنري مهارتونو ته وده ورکوي بلکې د دوی ذهني او احساساتي هوساینې ته وده ورکوي دا د پام وړ هم ده چې د انځور کولو هنر مرکز په څیر د ځایونو درلودل چې یوازې د ښځو لپاره دي. په یوه ټولنه کې چې د جنسیت توپیر لاهم شتون لري، د خوندي او ملاتړ چاپیریال شتون چیرې چې میرمنې کولی شي خپلې ګټې تعقیب کړي او خپل استعداد ته وده ورکړي. د مرکز مالکین د داسې ځای چمتو کولو او ځوانو میرمنو هڅولو لپاره خورا ښه دنده ترس...

 په افغانستان کې د تعلیم نظام ښوونه او روزنه د هر هیواد د پرمختګ یوه مهمه برخه ده او افغانستان هم ترې مستثنی نه دی. د کلونو راهیسې، هیواد د روانو شخړو، بې وزلۍ او د سرچینو د نشتوالي له امله خپلو اتباعو ته د باکیفیته زده کړو د برابرولو لپاره مبارزه کړې ده. خو په وروستیو کلونو کې افغانستان د خپل ښوونیز نظام د ښه والي په برخه کې د پام وړ پرمختګ کړی دی. په دې لیکنه کې به د افغانستان د پوهنې د سیستم ننګونې او بریاوې وڅېړو : ننګونې په افغانستان کې د پوهنې نظام له ګڼو ننګونو سره مخ دی، چې عبارت دي له امنیتي ستونزې: په افغانستان کې روانې جګړې د پوهنې پر سیستم خورا اغېز کړی دی. پر ښوونځیو بریدونه شوي، ښوونکي او زده کوونکي په نښه شوي، چې له امله یې ډیری ښوونځي تړل شوي دي فقر: د نفوس یوه مهمه برخه د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي، چې د کورنیو لپاره دا ستونزمنه کوي چې خپل ماشومان ښوونځي ته واستوي. د بې وزلو شالید ماشومان اکثرا د خپلو کورنیو سره د مرستې لپاره ښوونځي ته د تللو پرځای کار کوي کلتوري خنډونه: په افغانستان کې کلتوري نورمونه اکثرا نجونې ښوونځي ته د تلو مخه نیسي، ځکه چې داسې انګیرل کیږي چې...

 افغانستان د ۲۰۲۳ کال لپاره د جرمونو په نړیوال شاخص کې څلورم ځای خپل کړی دی په وروستیو کلونو کې له افغانستان څخه راوتلي خبرونه تر ډېره خړ پړ دي، او له بده مرغه د نړۍ د نفوسو بیاکتنې ویب پاڼې وروستۍ درجه بندي هم ترې مستثنا نه ده. د دوی د وروستي راپور له مخې، افغانستان په ۲۰۲۳ کال کې د هغو هېوادونو په کتار کې څلورم ځای نیولی چې تر ټولو زیات جرمونه لري. دغه درجه بندي په بېلابېلو بڼو کې د جرمونو د موجودیت پر بنسټ ترتیب شوې ده، چې په کې فساد، وژنې/قرارداد وژنې، د نشه يي توکو قاچاق، تښتونې او د پیسو مینځلو شامل دي په راپور کې ویل شوي چې افغانستان په ۲۰۲۰ کال کې د نړۍ ۸۵ سلنه ناقانونه اپین تولید کړي، چې دا احصایه د نشه یي توکو په نړیوال تجارت کې د دغه هېواد د ښکېلتیا په اړه رڼا اچوي. په داسې حال کې چې طالبانو ژمنه کړې چې د تریاکو صنعت به له مینځه وړي، راپور د هیواد د کړکیچن اقتصاد د دې حیاتي برخې د له منځه وړلو ننګونه په ګوته کوي. پراخه بیکارۍ هم د هیواد د ډیری جرمونو لکه غلا او برید لپاره د مرستندویه فکتور په توګه پیژندل کیږي دا د پوهیدو وړ ده چې اسلامي امارت به دا راپور رد کړي، ځکه دا ...

 د طالبانو امنیتي ځواکونو په بلخ ولایت کې د داعش جنګیالي بې وسلې کړل د افغانستان په بلخ ولایت کې د طالبانو د امنیتي ځواکونو له خوا د اسلامي دولت د خراسان ډلې د شپږو مهمو جنګیالیو د وژل کیدو خبر په هیواد کې په روانه جګړه کې د پام وړ پرمختګ دی. طالبان د ۲۰۲۱ کال د اګست له میاشتې راهیسې د افغانستان واک په لاس کې لري او له هغه وخت راهیسې دوی له ګڼو امنیتي ننګونو سره مخ دي، په ځانګړې توګه د اسلامي دولت – خراسان له خوا په بلخ ولایت کې د طالبانو د امنیتي ځواکونو وروستي عملیات د دې ښودنه کوي چې دوی د دغو امنیتي ننګونو د له منځه وړلو لپاره کوټلي ګامونه پورته کوي. دا چې دوی په دې وتوانیدل چې په دغه ولایت کې د څو خونړیو بریدونو د عاملینو له ډلې څخه یو تن ونیسي، د دې څرګندونه کوي چې دوی یوه پیاوړې استخباراتي شبکه لري چې په فعاله توګه د تروریستي ډلو فعالیتونه څاري او مخنیوی کوي د بلخ د پخواني والي محمد داوود مزمل وژنه او د تبیان په فرهنګي مرکز کې د خبریالانو پر غونډې برید هغه غمجنې پېښې وې چې د طالبانو د حکومت پر وړاندې امنیتي ننګونې یې په ګوته کړې. دا د خوښۍ خبره ده چې دوی د دې ننګونو د حل ل...

 متحده عربي اماراتو د افغانستان له زلزله ځپلو سره ۳۸ ټنه مرسته متحده عربي اماراتو افغانستان ته چې په دې وروستیو کې زلزله ځپلې وه، د ۳۸ ټنه طبي او خوراکي توکو په لېږلو سره یو ځل بیا له بشریت سره خپله نه ستړې کېدونکې ژمنتیا وښوده. د خواخوږۍ دغه کړنه د افغانستان په ګډون اړمنو هېوادونو ته د متحده عربي اماراتو د بشري مرستو دوام دی، چې په ټوله نړۍ کې له زیانمنو شویو ټولنو سره د مرستې لپاره د دغه هېواد ژمنتیا څرګندوي د متحده عربي اماراتو لخوا لیږل شوې مرستې به د زلزلې ځپلو کورنیو ته جدي مرستې چمتو کړي، طبي مرستې او اړین خواړه وړاندې کړي. په یوه بیان کې، د اماراتو خبري اژانس اعلان وکړ چې "د دې اکمالاتو چمتو کول د متحده عربي اماراتو د دوامداره هڅو برخه ده ترڅو د طبیعي پیښو څخه اغیزمنو هیوادونو ته بیړنۍ مرستې چمتو کړي او د زیان منونکو ډلو لکه میرمنو، ماشومانو او بوډاګانو لپاره بشري مرستې ته وده ورکړي." دا اعلان هغو ټولنو ته د خدمت کولو لپاره د متحده عرب اماراتو ژمنتیا څرګندوي چې د طبیعي پیښو له امله ویجاړ شوي دي د 2021-2022 کلونو په اوږدو کې په افغانستان کې د متحده عربي اماراتو بشردو...

 د افغان ښځینه متشبثینو مبارزه افغان ښځینه متشبثین د بازار د فرصتونو له نشتوالي سره مبارزه کوي افغانستان په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو د واکمنۍ له پیل راهیسې له کړکېچن وخت څخه تیریږي، د هیواد اقتصاد له ستونزو سره مخ دی او خلک په ځانګړې توګه ښځې له ګڼو ننګونو سره مخ دي. ښځینه متشبثې په ځانګړې توګه د خپلو تولیداتو لپاره د بازار د فرصتونو له نشتوالي شکایت کوي په افغانستان کې ډېرو ښځو د خپل ځان او کورنۍ د ملاتړ لپاره کوچني کاروبارونه پیل کړي، خو د دغو کاروبارونو په چلولو کې له ګڼو ننګونو سره مخ دي. یو له خورا مهم ننګونو څخه د دوی محصولاتو لپاره د دایمي بازار نشتوالی دی. هغه ښځې چې په خصوصي سکټور کې تولیدات پرمخ وړي، د خپلو تولیداتو د پلور لپاره یو باثباته بازار ته اړتیا لري، خو په افغانستان کې دا ډول بازار نشته برسېره پردې، د خلکو اقتصادي ستونزې دوی د محصولاتو پیرودلو مخه نیسي، چې د ښځینه متشبثینو لپاره ضعیف پلور لامل کیږي. د کار نړیوال سازمان د یوه تازه راپور له مخې، د طالبانو د واکمنۍ له پیل راهیسې د ښځو ۲۵ سلنه دندې له منځه تللې دي. دې کار یوازې هغه ننګونې زیاتې کړې چې په افغانستان کې ښځ...

 د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د روژې جشنونه او نوې ننګونې روژه یوه سپیڅلې میاشت ده چې په ټوله نړۍ کې د مسلمانانو لخوا لمانځل کیږي. دا د روژې، لمانځه او انعکاس، او همدارنګه د خیرات او ټولنې د کړنو وخت دی. په افغانستان کې د روژې میاشت په دودیز ډول د مذهبي مراسمو او مذهبي غونډو د زیاتېدو وخت بلل کېږي، خو په وروستیو کلونو کې په هېواد کې د سیاسي بې ثباتۍ او د طالبانو د پراخېدو له امله د پام وړ بدلونونه راغلي دي د روژې میاشت د اسلامي کلیزې نهمه میاشت ده، چې په ټوله نړۍ کې د مسلمانانو لخوا لمانځل کیږي. په دې میاشت کې مسلمانان له سهاره تر ماښامه روژه نیسي، له خوراک، څښاک او نورو فزیکي اړتیاوو ډډه کوي. د روژې په میاشت کې روژه نیول د اسلام له پنځو رکنونو څخه ده چې د مسلمانانو د ژوند بنسټ دی. په نورو ستنو کې د ایمان اعلان، لمونځ، خیرات، او مکې ته حج کول شامل دي په افغانستان کې، روژه د مذهبي عقیدې د زیاتوالي او د اجتماعي غونډو وخت دی. کورنۍ او ملګري د افطار لپاره سره یوځای کیږي، هغه خواړه چې د لمر لوېدو سره روژه ماتوي. جوماتونه د لمونځ کونکو څخه ډک دي چې په تراویح کې ګډون کوي، د روژې په میاشت کې...

 نوروز او په افغانستان کې د هغه اوسني جشنونه نوروز یو مهم کلتوري جشن دی چې د افغانستان په ګډون د منځنۍ اسیا په ډېرو هېوادونو کې لمانځل کېږي. دا د پسرلي او نوي کال پیل په نښه کوي، او دا عموما د افغان لمریز کال په لومړۍ ورځ لمانځل کیږي، چې د مارچ په 21 نیټه راځي نوروز له پیړیو راهیسې په افغانستان کې لمانځل کیږي او د هیواد په کلتور او تاریخ کې ژورې ریښې لري. فستیوال د طبیعت د نوي کولو او د خلکو په ژوند کې د نوي فصل پیل څرګندوي. دا هغه وخت دی چې کورنۍ سره یوځای کیږي، ډالۍ تبادله کوي، او د دودیزو خواړو او موسیقۍ څخه خوند اخلي د نوروز یو له خورا مهم اړخونو څخه د هفت لید میز دی، کوم میز دی چې په اوو سمبولیک توکو سره ښکیل دی چې د فارسي خط "ګناه" سره پیل کیږي. په دغو توکو کې مڼې، هوږه، سماک، سرکه، د غنمو جوش، سکې او یوه شیشه شامله ده. هر توکي د ژوند مختلف اړخونه څرګندوي، لکه روغتیا، شتمني، او خوښۍ په افغانستان کې، نوروز عامه رخصتي ده، او جشنونه معمولا څو ورځې دوام کوي. خلک په دودیزو جامو کې جامې اغوندي، خپل کورونه د رنګارنګ سینګارونو سره سینګاروي، او کورنۍ او ملګرو سره لیدنه کوي. دو...

 د پېښور او جلال اباد تر منځ نوی بس پیل شو  د پاکستان او افغانستان د موقت حکومت چارواکو موافقه وکړه چې د پولې په اوږدو کې د مسافرینو تګ راتګ اسانه کولو لپاره د پیښور او جلال آباد ترمنځ د بس خدمات پیل کړي د دواړو لورو ترمنځ د شوې هوکړې له مخې به پاکستان د تورخم په پوله د بسونو د تګ راتګ لپاره یو جنکشن جوړوي او افغان لوري به په جلال اباد کې یو جنکشن جوړوي. دا موخه د دواړو هیوادونو ترمنځ د مسافرینو تګ راتګ اسانه کول دي پاکستانۍ رسنۍ، ایکسپریس ټریبیون وايي، د هېوادونو ترمنځ د سړکونو د خدماتو د اسانتیاوو د رامنځته کولو پرېکړه د کابل او اسلام اباد ترمنځ د هوايي تګ راتګ پر وړاندې د شته ننګونو له امله شوې ده راپور کاږي چې د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې د طالبانو د واکمنۍ له راتګ وروسته د پاکستان او افغانستان ترمنځ هوايي تګ راتګ پېچلی شوی دی د ایکسپریس ټریبیون د راپور له مخې، پاکستان به د تورخم په پوله کې د مهاجرینو د پلټنې لپاره یو ځانګړی ځای جوړ کړي چې په عصري ټیکنالوژیو سمبال وي دغه راز په راپور کې راغلي چې طالبان مکلف دي چې په افغان خاوره کې د مسافرو، تجهیزاتو او بسونو امنیت تامین کړي...

 زموږ پر ماشومانو د انټرنیټ ناوړه اغیزې لکه څنګه چې ټیکنالوژي پرمختګ ته دوام ورکوي، ماشومان د پخوا په پرتله ډیر ډیجیټل نړۍ سره وصل کیږي. پداسې حال کې چې انټرنیټ ډیرې ګټې وړاندې کوي، لکه تعلیمي سرچینو ته لاسرسی او ټولنیزې اړیکې، دا د ماشومانو خوندیتوب او هوساینې ته هم د پام وړ خطرونه رامینځته کوي. له همدې امله په ډیجیټل نړۍ کې د ماشومانو د هوساینې په اړه د خوندي کنفرانس کې د سایبر امنیت شورا ګډون خورا مهم دی د ډاکټر محمد الکویتي په پرانستې وینا کې د ټولنې په ساتنه کې د شورا ونډې او د اماراتو انټرنیټ ټولنې لارښود ملاتړ په ګوته کړ ترڅو د ټولنې ټولو برخو لپاره خوندي راتلونکي تضمین کړي. د اماراتو خوندي انټرنیټ ټولنه د زغم او هماهنګۍ وزیر شیخ نهیان بن مبارک ال نهیان تر سرپرستۍ لاندې لومړی نړیوال کنفرانس تنظیموي ترڅو د انټرنیټ او سمارټ وسیلو کارولو خطرونو څخه د اماراتي ماشومانو د ساتنې او خوندیتوب په اړه بحث وکړي. شعار په ډیجیټل نړۍ کې د ماشومانو هوساینه کنفرانس د اماراتو خوندي انټرنیټ ټولنې اهدافو او د غیر خوندي انټرنیټ کارولو خطرونو څخه د ماشومانو د ساتنې لپاره د هغې هڅو باندې رڼا واچول...

 افغان نجونې لا هم له زده کړو بې برخې دي د افغانستان په سړو سیمو کې پوهنتونونه له ښځینه محصلینو پرته صنفونه پیلوي د ۲۰۲۳ کال د مارچ په شپږمه د افغانستان د سړو سیمو پوهنتونونو صنفونه پیل کړل، خو د ښځینه محصلینو له نشتوالي سره. دا په داسې حال کې ده چې د ۲۰۲۲ کال په ډسمبر کې د لوړو زده کړو وزارت اعلان وکړ چې تر بلې خبرتیا پورې په پوهنتونونو کې د ښځینه محصلینو له ګډون څخه منع شوي دي د لوړو زده کړو وزارت ویاند ضیاء الله هاشمي وايي، ټول محصلین او استادان په ډاډمنه فضا کې خپلو درسونو ته حاضر شوي دي. خو د ښځينه محصلينو نشتوالي پخپله د محصلينو له خوا نيوکې راپارولي دي صوفیه، چې یوې زده کوونکې، خپله مایوسي څرګنده کړه او ویې ویل چې د مارچ شپږمه د افغان نجونو لپاره "ډیره بده تاریخي ورځ" وه. يوې بلې محصلې شبانه هم د خپلو پوهنتونونو په تړل کېدو اندېښنه او خپګان څرګند کړ د پوهنتون استادانو هم پر اسلامي امارت غږ کړی چې هغه فرمان دې لغوه کړي چې په پوهنتونونو کې د ښځینه محصلینو د ورتګ مخه نیول شوې وه. د پوهنتون استاد مرتضی حسیني وویل، که افغانستان د یو متمدن هېواد په توګه غواړي، نو پوهنتونونه ...

د طالبانو پر ضد د جګړې پایله د پوهنتون استاد او فعال "اسماعیل مشعل" خوشې شوی نه دی څو سیمه ییزو رسنیو راپور ورکړی چې د پوهنتون استاد او ټولنیز فعال اسماعیل مشعل خوشې شوی، خو هغه ته یوې نږدې سرچینې خامه پریس ته دا اوازې رد کړې او ویلي یې دي چې نوموړی لا هم په توقیف کې دی د پنجشنبې په ماښام ځايي خبري رسنیو د طالبانو د امنیتي چارواکو په حواله ادعا وکړه چې پروفیسر مشعل خوشې شوی دی د فرید په نوم د مشال خپلوان چې یو استاد هم دی، دا خبرونه رد کړل او ویې ویل چې په ټولنیزو رسنیو کې اوازې خپرې شوې، خو مشال لا هم په توقیف کې دی مشعل شاوخوا یوه میاشت وړاندې په کابل کې د طالبانو د امنیتي ځواکونو له خوا نیول شوی و. له نیول کېدو مخکې یې د کابل په واټونو کې د خپل "کتابتون کارټ" ګرځولو په ترڅ کې خلکو ته د کتابونو د وېش کمپاین پیل کړی و، چې موخه یې د ښځو او نجونو لپاره د زده کړې د بندیز په اړه د پوهاوي رامنځته کول وو د دسمبر په میاشت کې، مشعل په ژوندۍ تلویزیوني خپرونه کې د طالبانو لخوا د ښځو او نجونو په تعلیم باندې د بندیز په اعتراض کې د تعلیم سندونه وغورځول. هغه د ټلویزیوني خپرونو پ...

 جاپان له افغانستان سره ۳۰ میلیونه ډالره مرسته وکړه د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق (یونیسف) اعلان وکړ چې جاپان په افغانستان او میانمار کې د ماشومانو د تعلیم، روغتیا او تغذیې د ملاتړ لپاره ۳۰.۵ ډالره مرسته کړې ده کارین هولشوف – د یونیسف د مشارکت اجراییوي رییس مرستیال د سه شنبې په ورځ په ټویټر کې د جاپان له خوا د 30.5 ډالرو مرستې او په افغانستان او میانمار کې د زیان منونکو ماشومانو لپاره د توکیو دوامداره مرستې په اړه وویل اغلې هولشوف زیاته کړه چې د روغتیا نړیوال پوښښ به هر ماشوم ته د بیا یوځای کیدو او له هغه وروسته د دې لپاره چمتو کړي چې هیڅ ماشوم د نورو مسلو تر څنګ د روغتیا ناامني تجربه نکړي تر دې مخکې د جاپان دولت د افغانستان د خلکو د اړتیاوو د پوره کولو په موخه له ۱۰۶ میلیونو ډالرو زیاته مرسته د بشري پروژو په برخه کې کړې وه په همدې حال کې په کابل کې د جاپان سفارت ویلي چې توکیو د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې له افغانستان سره د اسلامي امارت د واک تر اخیستو وروسته ۳۳۵ ډالره مرسته کړې ده ملګرو ملتونو په خپلو پخوانیو راپورونو کې افغانستان د ماشومانو لپاره تر ټولو بد ځای بللی و او زی...

 د افغانستان لوی صادرات ا فغانستان په وچه کې راګیر هېواد دی چې په جنوبي منځنۍ اسیا کې موقعیت لري. دا یو متنوع ملت دی، د ژور تاریخ او کلتور سره، او د نړۍ یو له پخوانیو تمدنونو څخه دی. دغه هېواد ډېرې طبيعي سرچينې هم لري، چې د اقتصادي ودې او پرمختګ زمينه ب رابروي د افغانستان عمده صادرات طبیعي ګاز، میوې، غالۍ او د څارویو پوستکي دي. افغانستان په جنوبي منځنۍ اسیا کې د طبیعي ګاز تر ټولو لوی صادروونکی هېواد دی. طبیعي ګاز د دواړو کورنیو او صنعتي موخو لپاره کارول کیږي. دا صنعت د هیواد د اقتصاد د ملا په توګه ګڼل کیږي، ځکه چې دا ډیری دندې او د عاید سرچینې برابروي میوه د افغانستان یو بل لوی صادرات دي. دغه هیواد د انګور، مڼو، شفتالو، زردالو او انارو په ګډون د میوو پراخه ډولونه تولیدوي. انګور په ځانګړي ډول مشهور دي او د نړۍ هیوادونو ته صادریږي. د دغو مېوو تولید او صادرات د هېواد خلکو ته ډېر کارونه او عاید برابروي غالۍ هم په افغانستان کې یو لوی صادرات دي. دا هیواد د خپلو لاسي اوبدلو غالۍ لپاره مشهور دی، کوم چې پیچلي ډیزاینونه او متحرک رنګونه لري. غالۍ د وړۍ، پنبې او نورو طبیعي موادو څخه جوړې کیدی ...