Muhammad Bilal Blog

 افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته ستانه شول  د افغانستان وضعیت له څو کلونو راهیسې کړکېچن او ناڅرګند دی، چې ډېری افغانان د ګڼو ستونزو له امله له خپل هېواده کډه کولو ته اړ شوي دي. په دې وروستیو کې له ګاونډیو هیوادونو لکه پاکستان او ایران څخه په کوربه هیوادونو کې د ژوند د لوړ لګښت او د کار د فرصتونو د نشتوالي له امله د افغان مهاجرینو راتګ ډیر شوی دی د افغانستان د کډوالو او راستنیدونکو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د سه شنبې په ورځ د کندهار ولایت د سپین بولدک له لارې ۳۴۳ افغان کډوال له پاکستان څخه افغانستان ته راستانه شول. دوی د مهاجرت نړیوال سازمان ته راجع شوي، کوم چې په نه ستړي کیدونکي توګه کار کوي ترڅو بیرته راستانه شوي افغان کډوالو سره مرسته وکړي د مهاجرت نړیوال سازمان له افغان حکومت او د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ سره په ګډه کار کوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې راستنیدونکو کډوالو ته لازمې مرستې او ملاتړ ورکول کیږي ترڅو هغوی په افغاني ټولنه کې د بیا یوځای کیدو په برخه کې مرسته وکړي. پدې کې دوی ته د سرپناه، خواړه، اوبه او نور اړین خدمات چمتو کول شامل دي ترڅو...

 پر افغان ښځو یو بل بندیز د افغانستان په هرات ولایت کې د باغونو او شنو ځایونو سره رستورانتونو ته د کورنیو او ښځو د ننوتلو وروستی بندیز د طالبانو د چارواکو لخوا په هیواد کې د ښځو حقونو ته یو بل ګوزار دی. دا پریکړه په داسې ځایونو کې د نارینه او ښځو د اختلاط په اړه د دیني عالمانو له شکایت وروسته کیږي په داسې حال کې چې افغان چارواکو د بندیزونو د لګولو لپاره د حجاب نه اغوستلو او د جنسیت اختلاط په څیر دلایل په ګوته کړل، د هرات چارواکو دا رد کړه چې محدودیتونه په ټولو رستورانونو کې پلي کیږي. دوی روښانه کړه چې دا بندیز یوازې په شنو ساحو لکه پارکونو او د باغونو ځایونو سره رستورانتونو باندې پلي کیږي د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د طالبانو د واک ته د رسیدو راهیسې، په افغانستان کې ښځې له یو شمیر محدودیتونو سره مخامخ شوي دي، په شمول د تعلیم، کار او خلاصو ځایونو ته د لاسرسي په شمول. په دې وروستیو کې طالبانو د افغانستان په ننګرهار ولایت کې پر افغان ښځینه مرستندویه کارکونکو له ملګرو ملتونو سره په کار کولو بندیز ولګاوه د ښځو پر حقونو دغه محدودیتونه د سیمه ییزو او نړیوالو سازمانونو له نیوکو سره مخ ش...

 څنګه هنر په افغانستان کې له افغان ښځو مرسته کوي د ناڅرګندتیا او ستونزو په مینځ کې ، دا تل د انعطاف او خلاقیت کیسې اوریدل الهام بخښونکي دي. دا حقیقت چې د نجونو لپاره د پوهنتونونو د تړلو او تر شپږم ټولګي پورې د ښوونځیو د بندیدو له امله رامینځته شوي فشار سره د مقابلې لپاره ډیری ښځینه زده کونکو د نقاشۍ ټولګي پیل کړي د دوی د هوډ او ځواکمنتیا څرګندونه کوي دا د خوښۍ وړ ده چې وګورئ دې ځوانو میرمنو یوه لاره موندلې چې خپله انرژي مثبت او ګټور ته واړوي. نقاشي نه یوازې د ځان څرګندولو لاره ده بلکې د فشار او اضطراب کمولو لپاره یوه پیاوړې وسیله هم ده. د دې هنر فارم په اخیستلو سره، دا زده کونکي نه یوازې خپل هنري مهارتونو ته وده ورکوي بلکې د دوی ذهني او احساساتي هوساینې ته وده ورکوي دا د پام وړ هم ده چې د انځور کولو هنر مرکز په څیر د ځایونو درلودل چې یوازې د ښځو لپاره دي. په یوه ټولنه کې چې د جنسیت توپیر لاهم شتون لري، د خوندي او ملاتړ چاپیریال شتون چیرې چې میرمنې کولی شي خپلې ګټې تعقیب کړي او خپل استعداد ته وده ورکړي. د مرکز مالکین د داسې ځای چمتو کولو او ځوانو میرمنو هڅولو لپاره خورا ښه دنده ترس...

 په افغانستان کې د تعلیم نظام ښوونه او روزنه د هر هیواد د پرمختګ یوه مهمه برخه ده او افغانستان هم ترې مستثنی نه دی. د کلونو راهیسې، هیواد د روانو شخړو، بې وزلۍ او د سرچینو د نشتوالي له امله خپلو اتباعو ته د باکیفیته زده کړو د برابرولو لپاره مبارزه کړې ده. خو په وروستیو کلونو کې افغانستان د خپل ښوونیز نظام د ښه والي په برخه کې د پام وړ پرمختګ کړی دی. په دې لیکنه کې به د افغانستان د پوهنې د سیستم ننګونې او بریاوې وڅېړو : ننګونې په افغانستان کې د پوهنې نظام له ګڼو ننګونو سره مخ دی، چې عبارت دي له امنیتي ستونزې: په افغانستان کې روانې جګړې د پوهنې پر سیستم خورا اغېز کړی دی. پر ښوونځیو بریدونه شوي، ښوونکي او زده کوونکي په نښه شوي، چې له امله یې ډیری ښوونځي تړل شوي دي فقر: د نفوس یوه مهمه برخه د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي، چې د کورنیو لپاره دا ستونزمنه کوي چې خپل ماشومان ښوونځي ته واستوي. د بې وزلو شالید ماشومان اکثرا د خپلو کورنیو سره د مرستې لپاره ښوونځي ته د تللو پرځای کار کوي کلتوري خنډونه: په افغانستان کې کلتوري نورمونه اکثرا نجونې ښوونځي ته د تلو مخه نیسي، ځکه چې داسې انګیرل کیږي چې...

 افغانستان د ۲۰۲۳ کال لپاره د جرمونو په نړیوال شاخص کې څلورم ځای خپل کړی دی په وروستیو کلونو کې له افغانستان څخه راوتلي خبرونه تر ډېره خړ پړ دي، او له بده مرغه د نړۍ د نفوسو بیاکتنې ویب پاڼې وروستۍ درجه بندي هم ترې مستثنا نه ده. د دوی د وروستي راپور له مخې، افغانستان په ۲۰۲۳ کال کې د هغو هېوادونو په کتار کې څلورم ځای نیولی چې تر ټولو زیات جرمونه لري. دغه درجه بندي په بېلابېلو بڼو کې د جرمونو د موجودیت پر بنسټ ترتیب شوې ده، چې په کې فساد، وژنې/قرارداد وژنې، د نشه يي توکو قاچاق، تښتونې او د پیسو مینځلو شامل دي په راپور کې ویل شوي چې افغانستان په ۲۰۲۰ کال کې د نړۍ ۸۵ سلنه ناقانونه اپین تولید کړي، چې دا احصایه د نشه یي توکو په نړیوال تجارت کې د دغه هېواد د ښکېلتیا په اړه رڼا اچوي. په داسې حال کې چې طالبانو ژمنه کړې چې د تریاکو صنعت به له مینځه وړي، راپور د هیواد د کړکیچن اقتصاد د دې حیاتي برخې د له منځه وړلو ننګونه په ګوته کوي. پراخه بیکارۍ هم د هیواد د ډیری جرمونو لکه غلا او برید لپاره د مرستندویه فکتور په توګه پیژندل کیږي دا د پوهیدو وړ ده چې اسلامي امارت به دا راپور رد کړي، ځکه دا ...

 افغانستان: هېواد نه، بلکې د ښځو پنجره طالبان له خپلې ژمنې څخه شاته شوي چې د نجونو د تعلیم او نورو ازادیو د حق تضمین کوي او د واک په وروستي پړاو کې خپلو پخوانیو سیاستونو ته راستانه شوي دي دغه ډله چې ۱۶ میاشتې وړاندې یې کابل نیولی، استدلال کوي چې قوانین یې د اسلام له تفسیر سره سم دي، سره له دې چې افغانستان یوازینی مسلمان هېواد دی چې نجونې یې له زده کړو منع کوي اګست ۲۰۲۱: طالبان بیرته راګرځي طالبان د اګست په ۱۵ په کابل کې د امریکا په مشرۍ د بهرنیو ځواکونو د ګډوډ وروستي وتلو په ترڅ کې بیرته واک ته ورسیدل، چې شل کلنه جګړه یې پای ته ورسوله او د ولسمشر اشرف غني د لوېدیځ په ملاتړ د حکومت د ړنګیدو مخه یې ونیوله دغه ډله ژمنه کوي چې افغانانو ته به له ۱۹۹۶ څخه تر ۲۰۰۱ پورې د واک د لومړۍ دورې په پرتله ډیرې ازادۍ ورکوي او وايي چې د ښځو په ګډون د بشري حقونو مکلفیتونه به مراعات کړي سپتمبر 2021: د جنډر سره جلا شوي ټولګي طالبانو د تېر کال د سپټمبر په ۱۲ مه اعلان وکړ چې ښځې کولای شي په پوهنتونونو کې د صنف له پلوه جلا او په ټولګیو کې ګډون وکړي، خو هغوی ته یوازې د ورته جنس د پروفیسورانو یا زړو نارینه ...

💔 د افغان ښځو پر غاړه بله توره وروسته له هغه چې پوهنتونونو او ښوونیزو مرکزونو ته د افغان ښځو پر ورتګ بندیز ولګول شو، طالبانو ښځې په کورنیو، بهرنیو نادولتي موسسو کې له کار کولو منع کړې یوه ټولګي چې پخوا د نجونو د زده کړو لپاره کارول کیده، د افغانستان په کابل کې خالي پاتې ده د پاکستان په کوېټه کې د افغان پوهنتون محصلینو د ښځو لپاره د پوهنتون د زده کړو د بندیز پر ضد د اعتراض په ترڅ کې شعارونه ورکول او پلې کارډونه یې نیول د طالبانو حکومت د شنبې په ورځ په افغانستان کې ټولو بهرنیو او کورنیو نادولتي ډلو ته امر وکړ چې د ښځو کار ودروي، ځکه چې ځینو ښځینه کارکونکو په سمه توګه اسلامي حجاب نه اغوستی. دا بندیز د ښځو د حقونو او آزادیو په وړاندې د افغانستان د نویو واکمنانو وروستی محدودیتي اقدام و دغه حکم د اقتصاد د وزیر قاري دین محمد حنیف له خوا په یوه لیک کې راغلی، چې په کې ویل شوي، کومې نادولتي موسسې چې له دغه فرمان سره سم عمل نه کوي، په افغانستان کې به یې د فعالیت جواز لغوه شي. د دې لیک منځپانګه اسوشیټیډ پریس ته د وزارت د ویاند عبدالرحمن حبیب لخوا تایید شوې وزارت وویل چې دوی د غیر دولتي موسسو ل...

طالبانو په افغانستان کې د ښځو د زده کړو مخه ونیوله د طالبانو ډلې تیر کال واک ته د رسیدو راهیسې د نجونو او میرمنو لپاره د ځینو حقونو تضمین کولو ژمنې څخه شاته شوې ده طالبان له خپلې ژمنې څخه شاته شوي چې د نجونو د تعلیم او نورو ازادیو د حق تضمین کوي او د واک په وروستي پړاو کې خپلو پخوانیو سیاستونو ته راستانه شوي دي دغه ډله چې ۱۶ میاشتې وړاندې یې کابل نیولی، استدلال کوي چې قوانین یې د اسلام له تفسیر سره سم دي، سره له دې چې افغانستان یوازینی مسلمان هېواد دی چې نجونې یې له زده کړو منع کوي اګست ۲۰۲۱: طالبان بیرته راګرځي طالبان د اګست په ۱۵ په کابل کې د امریکا په مشرۍ د بهرنیو ځواکونو د ګډوډ وروستي وتلو په ترڅ کې بیرته واک ته ورسیدل، چې شل کلنه جګړه یې پای ته ورسوله او د ولسمشر اشرف غني د لوېدیځ په ملاتړ د حکومت د ړنګیدو مخه یې ونیوله دغه ډله ژمنه کوي چې افغانانو ته به له ۱۹۹۶ څخه تر ۲۰۰۱ پورې د واک د لومړۍ دورې په پرتله ډیرې ازادۍ ورکوي او وايي چې د ښځو په ګډون د بشري حقونو مکلفیتونه به مراعات کړي سپتمبر 2021: د جنډر سره جلا شوي ټولګي طالبانو د تېر کال د سپټمبر په ۱۲ مه اعلان وکړ چې ښځې کولای ...