د پولو هاخوا غږونه: افغان ښځې د آزادۍ، تعلیم او د جنسیت د توپیر ختمولو غوښتنه کوي

 

یوه نړیواله چیغه چې خاموشه به نه شي

له بروسلز څخه تر برلین پورې، له لندن څخه تر واشنګټن پورې، افغان ښځې، نجونې، خبریالان او د بشري حقونو مدافعین لاریونونه کوي، سندرې وايي او د غږ اورېدلو غوښتنه کوي.

د دوی پیغام روښانه دی: دد طالبانو له خوا په منظم ډول د عامو خلکو له کورونو څخه د ښځو ایستلژوند د کورنۍ پالیسۍ مسله نه ده. دا د جنسیت توکمپالنه ده. او د نړۍ خاموشه ډیپلوماټیکې اړیکې، د اخراج معاملې، او "تخنیکي" خبرې اترې وضعیت نور هم خرابوي.

په ځمکه کې د جنسیت اپارتاید څه ډول ښکاري؟

په ۲۰۲۱ کال کې د واک له ترلاسه کولو راهیسې، طالبانو یو سیستماتیک کمپاین پیل کړی چې موخه یې د محدودیتونو د یو څپې له لارې د افغان ښځو او نجونو له منځه وړل دي.

ښځې له پارکونو، باغونو، جمونو، عامه حمامونو او رستورانتونو څخه منع دي. دوی نشي کولی له بشپړ پوښ پرته له کوره ووځي. حتی د دوی غږونه په عامه ځایونو کې نه اوریدل کیږي. ښځې له شپږم ټولګي پورته له ټولو زده کړو څخه محرومې دي. د هرو ۱۰۰،۰۰۰ زیږونونو لپاره، ۵۲۱ میندې مري، په هر ساعت کې یوه ښځه د زیږون پرمهال مري.

د ۲۰۲۳ کال د می په ۲۳مه، د افغانستان په کابل کې، د طالبانو یو جنګیالی په داسې حال کې په ساتنه ولاړ دی چې ښځې د بشري مرستو ډلې لخوا ویشل شوي خوراکي راشن ترلاسه کولو ته انتظار باسي.

د اروپايي ټولنې د ښکیلتیا بحران

په بروکسل کې لاریون کوونکو شعارونه ورکول چې "طالبان د سولې شریک نه دي" او "طالبان د جنسیتي توکمپالنې مرتکبین دي"" د طالبانو د تخنیکي پلاوي د کوربه توب لپاره د اروپايي ټولنې د راپور شوي ارادې نیوکه وکړه. 

په یوه ګډه اعلامیه کې، لاریون کوونکو د اروپایی پارلمان څخه وغوښتل چې هر هغه ښکیلتیا ودروي چې د طالبانو د نورمال کولو یا مشروعیت لامل کیدی شي او د جنسیت د نژادي تبعیض د نورمال کولو پر ځای د هغې په ختمولو تمرکز وکړي.

د اروپايي ټولنې غبرګون؟ چارواکو د خبرو اترو دفاع د "تخنیکي" په توګه وکړه او موخه یې د غیر منظم مهاجرت مخه نیول او د اخراج چټکول وو. کمپاین کوونکي خبرداری ورکوي چې حتی تخنیکي ښکیلتیا په نړیواله کچه طالبان هڅوي.

Afghan women, girls, journalists, human rights activists, and other nationalities are singing and protesting worldwide for work, education, freedom, and an end to gender apartheid in Afghanistan and called on EU and UN stop normalizing engagement with Taliban. pic.twitter.com/WU7TI3MCCA

— Jahanzib Wesa (@jahanzibwesa) June 18, 2026

"موږ د اروپايي پارلمان څخه غواړو چې هر هغه ښکیلتیا ودروي چې د طالبانو د عادي کولو او مشروعیت سره مرسته کوي او د افغان میرمنو تر څنګ ودریږي."ګډه اعلامیه، د افغان ښځینه لاریون کوونکو، بروکسل ۲۰۲۶

فعالین څه غوښتنه کوي

د ملګرو ملتونو کارپوهان او مدني ټولنې له دولتونو څخه غواړي چې د جنسیت تبعیض د انسانیت پر وړاندې د جرم په توګه تصویب کړيد افغان ښځو لپاره د خوندي او اوږدمهاله کډوالۍ لارې چارې رامینځته کول، او د ښځو په مشرۍ د مدني ټولنې سازمانونو لپاره دوامداره تمویل چمتو کول.

د جورج ټاون د ښځو، سولې او امنیت انسټیټیوټ، چې افغانستان د ښځو لپاره په نړۍ کې ترټولو بد هیواد ګڼي، په څرګنده توګه وویل: "د طالبانو کړنې باید عادي نه شي، او نړیواله ټولنه باید د رژیم د فشار لپاره ټول ممکنه ګامونه پورته کړي." 

په افغانستان کې دننه، د غږ پورته کولو بیه وژونکې ده. طالب ځواکونو په هرات کې پر سوله ییزو لاریون کوونکو ډزې وکړې، چې لږترلږه دوه کسان یې ووژل او له ۲۰ څخه زیات یې ټپیان کړل چې د ملګرو ملتونو کارپوهانو د زور زیاتي کارول وغندل. 

نړۍ ګوري

له هغه وخته چې افغان نجونې له ښوونځیو منع شوې، له ۱۷۰۰ څخه زیاتې ورځې تېرې شوې دي. اعتراضونه نه کمېږي، بلکې ډېرېږي او نړیوال کېږي.

ایا اروپايي ټولنه او ملګري ملتونه باید د ښځو او نجونو لپاره د بشري حقونو د پام وړ ښه والي په اړه له طالبانو سره کومه اړیکه مشروطه کړي؟ خپل نظر لاندې شریک کړئ.