د افغانستان نړیوال موقعیت: د امنیت او ډپلوماسۍ تقابل

 د لوېدیځ امنیتي بې باوري او د اسیا ځواکونه: د افغانستان ژور ستراتیژیک متضاد وضعیت

د جنوبي او مرکزي اسیا جیوپولیټیک ښيي چې د افغانستان روان پړاو یوازې په مالي ستونزو نه بلکې د نړیوال باور په ترلاسه کولو پورې تړلی دی. له یوې خوا کابل له واشنګټن سره سوله ییزې سوداګریزې اړیکې غواړي او له بلې خوا پر خاوره یې د مېشتو جنګیالیو خطرونه او راپورونه د لوېدیځ په لوړو استخباراتي بېوروګانو کې ارزول کېږي.

د Ariana News د رسمی مرکو پر اساس، متقي څرګنده کړه چې له ۴۰ کاله سختو ناخوالو وروسته په امینت، کرنه او کډوالو ساتنه کې پرمختګ شوی دی. هغه په عین حال کې د نجونو د لوړو زده کړو ځنډېدل د ښوونکو او ډاکټرانو په کاښت کې يوه راتلونکې اندېښنه وبلله مګر زیاته یې کړه چې پر دریو ملیونو ډېرې نجونې له شپږم ټولګي ښکته ښوونځیو کې په زده کړو بوختې دي.

د The Washington Post د ځانګړي استخباراتي تحلیلي سند پر بنسټ، د ملګرو ملتونو کارپوهانو او ډپلوماټانو روښانه کړې چې اسلامي دولت (داعش خوراسان) له ۲۰۰۰ زیات رضاکاران جذب کړي او د شاوخوا ۷,۰۰۰ TTP غړو پر شتون اندېښنې مخ پر ډېرېدو دي، چې د پرمختللو کوډونو او ډرون ټیکنالوژیو سټیشنونه یې هم جوړ کړي دي.

د Afghanistan International راپور پر بنسټ، د بېجینګ سفیر د مسؤلیت په پای کې له طالبانو سره اقتصادي پړاو بې سارې وباله او څرګنده یې کړه چې چین د افغانستان او پاکستان د تاو تریخوالي کمولو لپاره منځګړیتوب ته ادامه ورکوي.

د Ariana News، The Washington Post او Afghanistan International خپرونو تحلیل ثابتوي چې د افغانستان پر سر سیمه ییز او استخباراتي بحثونه په بشپړ ډول جلا مسيرونه وهي. په داسې حال کې چې متقي له اروپایي استازو سره بحثونه او له واشنګټن سره مثبت سوداګریز چاپیریال غواړي، خو د امريکا او د هغې د متحدینو غبرګون به د دغو نویو استخباراتي اندېښنو او هغوی ته د قناعت بښونکو ځوابونو پورې تړلی وي.

ایا طالبان به وکولای شي د سیمه ییزو سوداګریزو اړیکو پراختیا او د امنیتي بې باورۍ شته خنډونه په متوازن ډول حل کړي؟

FAQs

۱. په هېواد کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو تحصیلي ځنډ د طالبانو چارواکي له کوم نظر ګوري؟ د Ariana News د موندنو له مخې، متقي دا جدي ننګونه ګڼي او منلې یې ده چې د ښځینه ډاکټرانو او ښوونکو کمښت رامنځته کولای شي، مګر ټینګار کوي چې پر مسلې غور کېږي او افغاني دودونه باید په نظر کې ونیول شي.

۲. د طالبانو او چین د ډپلوماسۍ له مخې منځګړیتوب څه اهمیت لري؟ د Afghanistan International له مخې، چین له طالبانو سره تر نږدې سوداګرۍ سربېره د اسلام اباد او کابل ترمنځ په سرحدي او سیاسي تاوتریخوالو کې فعاله ډپلوماټیکه هڅه کوي.