د کابل او اسلام اباد اړیکې؛ د ایران او روسیې دیپلوماټیک هڅې

 د سیمه ییزې دیپلوماسۍ تحرکات: د تهران او مسکو غوښتنه د کابل او اسلام اباد ترمنځ تاوتریخوالی کمولو لپاره 

د کابل او اسلام اباد ترمنځ ترینګلتیا یوازې یو سرحدي اخ و ډب نه دی پاتې، بلکې د ټولې سیمې امنیتي اډانه او اقتصادي راکړه ورکړه یې تر اغېز لاندې راوستې ده. د سیمې ستر قدرتونه، لکه ایران او روسیه، ویره لري چې پر ډیورنډ کرښه دوامداره نښتې او د ترهګریزو ګواښونو خپرېدل ټولې سیمې ته نارامي لېږدولی شي. له همدې امله، د بهرنیو پوځي فشارونو پر ځای سیاسي او ډیپلوماټیک حل لارې د ژغورنې یوازینی اختیار بلل کېږي.

د TOLO News د راپور له مخې، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف سره په تهران کې د لیدنې پر مهال ټینګار وکړ چې تهران او مسکو د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي پر کمولو ګډ دریځ لري. TOLO News زیاتوي چې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقايي د خپلو ختیځو پولو امنیت یو مهم فکټوري خوندیتوب وباله او خبرداری یې ورکړ چې له ترهګرۍ سره ناغېړي د کړکېچ د خپرېدو لامل ګرځي.

د Afghanistan International خبري رسنۍ بیا د دواړو هېوادونو اړیکو خرابي د ټي ټي پي (TTP) پر سر د نښتو محصول بولي او څرګندوي چې دغه جنجالونه د لارو د تړل کېدو، تجارتي خنډونو او د بې ګناه مسافرو د تګ راتګ د پاتې کېدو لامل شوي دي. د تحلیلي نظرونو پر بنسټ، مسکو چمتو دی چې د کابل، نوي ډیلي او اسلام اباد ترمنځ د روغې جوړې اسانتیاوې چمتو کړي.

د Ariana News د ترلاسه شوو معلوماتو پر بنسټ، په اسلام اباد کې د روسیې سفیر البرټ خوريف وویل چې د ډیورنډ کرښې د لارو بندېدو د پاکستان سوداګري له روسیې او مرکزي اسیا سره خرابه کړې ده. Ariana News د سفیر له قوله راپور ورکوي چې بهرني او امریکايي تحریمونه د سوداګرۍ نوي چیلنجونه زیاتوي او د پولو سمدستي پرانیستل د سيمې په ګټه دي.

د پورته یادو شویو چمتو شویو رسنیو شواهد دا په ډاګه کوي چې د افغانستان او پاکستان ناورین نور دوه اړخیز نه دی پاتې، بلکې اقتصادي لګښتونه یې د مسکو او مرکزي اسیا سوداګریزو مسیرو ته رسېدلي دي. تهران او مسکو هڅه کوي ډیپلوماټیک چټکتیا رامنځته کړي، خو ترڅو چې کابل او اسلام اباد د غوڅ امنيتي ټیکاو او سرحدونو واک ته رسیدو لپاره متقابل باور رامنځته نه کړي، بېلابېل منځګړیتوبونه به ستونزمن وي.

ایا سیمه ییزې سیاسي فشارونه به وکولای شي کابل او اسلام اباد اړ کړي چې د وسله والو له شتون او سرحدي نښتو تیر او ترانزیتي لارې بېرته خلاصې کړي؟

ولې ایران او روسیه د کابل او اسلام اباد ترمنځ تاوتریخوالی خطرناک بولي؟

دواړه هېوادونه په دې باور دي چې د سرحدونو په اوږدو کې شخړې ترهګریز ګواښونه زیاتوي او بې ثباتي کولای شي ټوله سیمه کې خپره شي.

 د ډیورنډ کرښې د لارو بندېدو د سیمې ترانزیت ته څه مالي زیان رسولی دی؟

روسي سفیر البرټ خورېف وویل چې د دغو لارو د پرانیستي ساتلو په برخه کې ناکامي، له روسیې او مرکزي اسیا سره د پاکستان پر سوداګرۍ مستقیمه اغېزه کړې (زیان یې رسولی) ده.

Comments

Popular posts from this blog

رحمان بابا: د مینې او انسانیت شاعر

په کابل کې هدفي بریدونه: د طالبانو د قوماندانانو پر وړاندې سیوري جګړه

متحده عربي اماراتو افغانستان ته ۱۰۵ ټنه زلزله ځپلو ته مرسته واستوله